Nasıl ki dışarıda bazıları Müslüman ise, bazıları İslam toplumunda vatandaşlık statüsüyle yaşar fakat gayrimüslimdir ve bazıları da münafıktır. Biz de kendi içimizde bir ümmetiz; içimizde çok büyük bir nüfus var, görünüşte kâfirimiz yok ama münafığımız var ve nerede zarar görsek, işte bu münafık olan yönlerimizden ve hallerimizden görürüz. İnsan kendini ve kendi mahiyetini (varlığını) tanımadıkça; takva, dindarlık, erdem, nefis terbiyesi ve tezkiyesi – arınma yolunu elde etmesi mümkün değildir.
Eğer kendimizi ıslah etmek istiyorsak, birincisi: (içimizdeki) bütün bu halleri tanımalıyız. İkincisi: (içimizdeki) o ihlaslı müminleri tanımalıyız. Üçüncüsü: (içimizdeki) o münafıkları da tanımalıyız. Dördüncüsü: (İçimizdeki) münafıklarla mücadele edip onları ıslah etmeliyiz. Beşincisi: ta ki o sağlıklı mümin güç yükselsin (yükselmesi için çabalama).
Dış dünyada kâfirler vardır ama iç dünyamızda ruhumuzla açıkça savaşan kâfirler yoktur, lakin münafıklar vardır. Biz her gün bu güçlerimizi, hallerimizi, çalışma araçlarımızı, iç ve dış algı ve motivasyon kanallarımızı o kâmil akla arz etmedikçe, ona sunmadıkça, içimizde münafıkça bir durum (düzen) kendine yer bulur. Nerede zarar görsek, işte bu münafık olan yönlerimizden ve hallerimizden görürüz.